۱
تعهد آینده‌نگر
گوینده باید انجام، پیگیری، تصویب، ایجاد، افزایش، کاهش، منع یا تحقق یک اقدام یا نتیجه در آینده را بر عهده بگیرد.
سرلوحه استخراج
تعریف عملیاتی وعده
در وعده‌حساب، وعده یعنی «تعهد عمومی آینده‌نگر قابل‌رهگیری» از طرف نامزد، فهرست یا مقام سیاسی، درباره انجام یک اقدام یا تحقق یک نتیجه سیاستی که بعداً بتوان آن را با شواهد عمومی سنجید. نیت، تلاش، محبوبیت یا ارزش‌گذاری سیاسی معیار ورود نیست؛ متن، منبع، مسئولیت و امکان رهگیری معیار ورود است.
۲
مسئولیت سیاسی روشن
تعهد باید به نامزد، فهرست، حزب، دولت یا مجلس آینده یا یک مقام مشخص نسبت داده شود. نقل‌قول بی‌صاحب وارد بانک نمی‌شود.
۳
قابلیت رهگیری
بعداً باید بتوان پرسید «انجام شد یا نشد؟» و برای پاسخ، سند عمومی، آمار، مصوبه یا گزارش اجرایی پیدا کرد.
۴
دامنه سیاستی
موضوع باید به یک حوزه عمومی مثل مسکن، انرژی، سلامت، آموزش، اشتغال، زیرساخت، مالیات یا تنظیم‌گری مربوط باشد.
۵
متن و منبع قابل ارجاع
عین متن منتشرشده، گوینده، URL مستقیم و تاریخ انتشار باید قابل نگهداری و بازبینی باشد.
چه چیزهایی وعده نیست؟
- شعار ارزشی بدون اقدام مشخص، مانند «برای عدالت می‌ایستیم».
- نقد رقیب، توصیف مشکل یا بیان سابقه کاری بدون تعهد آینده.
- آرزو، امید یا پیش‌بینی صرف، مگر اینکه گوینده مسئولیت تحقق آن را بپذیرد.
- عدد یا ادعای آماری گذشته و حال که در خود تعهد سیاستی ندارد.
- متن بازنویسی‌شده، نقل‌قول ناقص یا مطلبی که URL مستقیم و قابل بررسی ندارد.
دامنهٔ نسخهٔ عمومی
سه لایهٔ جدا، با درجهٔ اعتبار متفاوت
ثبت و اصالت منبع
فعالمتن کامل، گوینده، تاریخ و پیوند مستقیم نگهداری می‌شود. بررسی ماشینیِ تطابق متن، بازبینی انسانیِ منبع و صحت ادعای سیاسی سه موضوع جدا هستند؛ ثبت تطابق ماشینی، تأیید انسانی محسوب نمی‌شود.
نسبت با برنامهٔ هفتم و بودجهٔ ۱۴۰۵
پیشنهاد ماشینیسامانه بخش‌های مرتبط اسناد را پیدا می‌کند و نوع ارتباط را پیشنهاد می‌دهد. این خروجی دربارهٔ جایگاه موضوع در سند است و به‌تنهایی اجرای وعده یا تأمین اعتبار را ثابت نمی‌کند.
داوری تحقق وعده
نیازمند شاهد اجراییوضعیت تحقق فقط پس از ثبت مصوبه، تخصیص، پرداخت، افتتاح، آمار رسمی یا شاهد عمومی متناسب با خود وعده تعیین می‌شود.
تحلیل برنامه و بودجه در صفحهٔ وعده، پیش‌نویس قابل بازبینی است. تا زمانی که شاهد و استدلال آن به‌صورت تخصصی تأیید نشده، «داوری حقوقی یا مالی قطعی» محسوب نمی‌شود.
راهنمای خواندن عددها
وضعیت رهگیری با صفر یکی نیست
- ارزیابی نشده
- هنوز شاهد کافی برای داوری گردآوری نشده است.
- در حال اجرا
- اقدام قابل مشاهده آغاز شده، اما نتیجهٔ وعده کامل نشده است.
- اجرای نسبی
- بخشی از نتیجهٔ قابل سنجش وعده محقق شده است.
- محقق‌شده
- تمام اجزای قابل سنجش وعده با شاهد عمومی پشتیبانی می‌شود.
- اجرا نشده / نقض‌شده
- مهلت یا نتیجهٔ وعده بر اساس شاهد کافی محقق نشده یا خلاف آن رخ داده است.
مراجع روش
PolitiFact Obameter
تعهد آینده‌نگر قابل راستی‌آزمایی و داوری بر پایه نتیجه، نه نیت.
PolitiFact Trump-O-Meter
رهگیری وعده‌ها با وضعیت‌های روشن و تمرکز بر نتیجه قابل مشاهده.
Full Fact Government Tracker
تمرکز بر pledgeهای اصلی اسناد انتخاباتی و اعلامیه‌های عمومی بعدی.
Full Fact manifesto AI
تفکیک claim، prediction و promise و اولویت‌دادن به موارد مستقیم قابل بررسی.
آخرین بازنگری روش‌شناسی: ۲۱ آبان ۱۴۰۵ · چک‌لیست وضوح نسخهٔ documentary-smart-v1. آستانه‌ها و وزن‌های شاخص‌های کیفی، انتخاب طراحی سامانه‌اند و هنوز با توافق چند بازبین مستقل اعتبارسنجی تجربی نشده‌اند.
داده و بازاستفادهاعتراض و حق پاسخگزارش‌های ثابتبازگشت به بانک وعده‌ها